Language Language Language Visning: A A A A A
toppbilde

Diehtojuohkin errema ja sirrema birra


  • Muitte giehta- ja gossanhygiena.  

  • Doala 1 mehtera gaskka earáide earret daidda geaiguin ásat ovttas. Garvve fysalaš oktavuoađa, dasse gullet maid dearvvaheamit ja buorresteamit.

  • Jus oaččut symptomaid vuoigŋaninfekšuvnnas, fertet bissut ruovttus ja don berret fitnat iežat testemin.


2020-12-18-karantenehus

Mátkkoštanerren go boahtá Norgii rukses ja fiskes riikkain/guovlluin

Ráđđehus ávžžuha garvit dárbbašmeahttun mátkkoštemiid olgoriikii. Buohkat geat bohtet Norgii olgoriikkas, earret go fiskes riikkat/guovllut Eurohpás, galget leat erremis 10 jándora.

  • Registrerenbággu go boahtá Norgii: Buohkat geat áigot rasttildit rájá Norgii guovlluin gos lea errenbággu (“rukses riikkat/guovllut”), maiddái norgga stáhtaborgárat, galget deavdit mátkeregistrerenskovi ovdal go bohtet riikii. 
  • Gáibádus negatiiva testii go joavdá Norgii: Olbmot geat bohtet Norgii guovlluin gos lea errenbággu fertejit čájehit duođaštusa negatiiva covid-19-teasttas váldojuvvon 72 diimmu siste ovdal go boahtá riikii. Gáibádus ii guoskka sidjiide geat orrot Ohcejogas, Njuorggámis ja geat barget Deanus, dahje sii geat mátkkoštit nuppe guvlui.
  • Buohkat geat bohtet Norgii guovlluin gos lea errenbággu, maiddái norgga stáhtaborgárat lea geatnegahtton testehit iežaset. Teasta galgá dahkkojuvvon dalán go boahtá dahje maŋimuštá 24 diimmu maŋŋá go lea boahtán Norgii. Sii geat bohtet ja áigot leat Deanu gielddas sáhttet testejuvvon doavttirguovddáža teastaossodagas, muhto sii fertejit ieža riŋget 40005014 ja diŋgot teastta. Bearjadaga dii.16 rájes titta sotnabeaivái dii. 22 rádjai čađahuvvo teasta Deanu buohcciviesus, dalle galgá riŋget deike 45517723 iežas testehit, muhto mii muittuhat ahte dat guoská dušše sidjiide geat sáhttet duođaštit ahte sii leat leat rasttildan rájá geat sáhttet dán fálaldaga geavahit.

Eanet dieđuid, ja kárta rukses guovlluin, deaddil liŋkka vuolábealde

https://www.fhi.no/nettpub/coronavirus/fakta/reiserad-knyttet-til-nytt-koronavirus-coronavirus/

Eanet dieđuid eará gielain, deaddil liŋkka vuolábealde

https://www.helsedirektoratet.no/brosjyrer/informasjon-til-de-som-ankommer-norge-covid-19/

Erren dahje sirren

Jus don lea geatnegahtton erremii, lea du vuolggasadji ahte don leat dearvvas, muhto leat fitnan dakkár sajiin gos várra leat njoammuduvvon.

Dábálaččat bistá errenáigodat 10 jándora. Ávžžuhuvvo ahte don finat iežat testemin errenáigodagas, muhto negatiiva iskkusfástádus ii, oanit du errenáigodaga.  

Olbmot geat leat boahtán Norgii olgoriikkas sáhttet mannat olggos errenáigodagas jus sii leat testejuvvon guktii negatiivan covid-19 teasttas. Teasta galgá váldojuvvon beaivi 1 ja beaivi 7 ja dasa ii leat lohpi geavahit jođánisteastta.

Go don leat erremis, gustojit čuovvovaččat: 

  • Don galggat leat erremis 10 jándor maŋŋá go leat leamaš oktavuođas buhcciin dahje go boađát Norgii. Earret sisaboahtinerren.
  • Buohkat geat leat čuozahuvvon njoammumii covid-19:i, dego lahka oktavuohta 10 maŋimuš beaivvis, fertejit iežaset testet. 
  • Fuomáš ahte dál leat váldon adnui sierra njuolggadusat testemii, erremii ja errenspiehkastagat mátkkošteddjiide geat bohtet Stuora-Britannias. 
  • Don sáhtát servvoštallat mánáiguin geaiguin don ásat ovttas dego dábálaččat, muhto doal gaskka (badje  1 mehtera) eará rávisolbmuide ja garvve gallestallamiid. 
  • Don it sáhte mannat skuvlii, bargui, mánáidgárdái dahje eará doaimmaide olggobealde ruovttu. 
  • Don it galgga mátkkoštit guhkit mátkkiid riikka riikka siste. 
  • Don it galgga geavahit almmolaš fievrruid. 
  • Don galggat garvit dakkár báikkiid gos lea váttis doallat gaskka. 
  • Don galggat váldoáššin garvit fitnamis almmolaš báikkiin, diekkár go gávppit ja kafeat. Go nohkkot vejolašvuođaiguin de sáhtát čađahit dárbbašlaš earániid gávppis dahje apotehkas – muhto fuolat fal ahte doalat dárbbašlaš gaskka (unnimus 1 mehtera) earáide, geavat njálbmesuoji ja garvve ráidduid. 
  • Don sáhtát váccašit olgun, muhto doala unnimus 1 mehtera gaskka earáide. 
  • Čuovo mielde iežat symptomain. Jus don oaččut akuhtta vuoiŋŋahatinfekšuvnna feberiin, gosahagain, manahat smáhken- dahje haksináiccu, dahje eará symptomaid covid-19:s dan botta go leat erremis, de várra sáhtát rehkenastojuvvon njoammuduvvon covid-19:s. Dalle galggat don testet iežat farggamus lági mielde ja sirret iežat ruoktot dan botta go vuordda fástádusa iskosis. Jus dus leat dálostallanlahtut de ávžžuhuvvojit dat/sii maid leat erremis dan botta go iskkus fástádus lea boahtán. 
  • Jus lea positiiva teasta de joatkkát don ruovttusirrema, ja dalle galgá čađahuvvon olles njoammunguorahallan. Jus lea negatiiva teasta joatkkát don errema nugo lea plánejuvvon, muhto erren nohká du dálostallanlahtuin. 

Jus don sáhtát leat njoammuduvvon dahje dus leat duođaštuvvon covid-19, fertet don sirret iežat juo go ruovttus, i duolvavuođalágádusas dahje eará sajis. 

Dát gustojit go don leat ruovttusirremis:

  • Don galggat, jus vejolaš, ollásit doallat gaskka earáide. Mánáide ja olbmuide geain lea dárbu dearvvašvuođaveahkkái, de ferte fuolahusdárbu allagepmosit vuoruhuvvot.
  • Jus vejolaš, doala sierra lanja ja basadanlanja. Geavat iežat basadandárbašiid, ovdamearkka dihtii sihkaldaga.
  • Don fertet oažžut borramuša buktojuvvot iežat latnjii dahje leat okto gievkkanis.
  • Jus orut ovttas earáiguin, fertet don sirret iežat latnji ja doallat gaskka sidjiide geaiguin don ásat ovttas. Don it galgga mannat olggobeallai ruovttu, muhto bissut iežat šiljus dahje stohpoaskkis ja doallat gaskka earáide.
  • Don fertet bivdit earáin veahki dárbbašlaš earániidda.
  • Don ja juo dálulahtut eai sáhte váldit vuostái gussiid.
  • Jus fertet leat lahka daid eará dálostallanlahtuid lagat go 2 mehtera, de ávžžuhuvvo ahte don geavahat njálbmesuoji jus dearvvašvuođadilli suovvá dan. Vejolaččat ávžžuhuvvot daid eará dálostallanlahtuid geavahit njálbmesuoji go sii leat lagabut go 2 mehtera dan buohccis. Mánát geat leat mánáidskuvlaagis dahje njuorat eai ávžžuhuvvo geavahit njálbmesuoji. Mánát geat leat vuollai 2 jagi eai galggašii geavahit njálbmesuoji.
  • Ráđđádala iežat doaktáriin mo don galggat čuovvut iežat dearvvašvuođadili.
  • Riŋge dearvvašvuođalágádussii jus dus leat dárbu doaktárii jus du dávda vearáska (ovdamearkka dihtii dus bohtet vuoigŋanváttisvuođat) dahje eará dárbbuid dihtii. Muital ahte dus lea covid-19 go don riŋget. Dalle sáhttet doaibmat váldojuvvot adnui amas earát njoammuduvvot. Don it galgga geavahit almmolaš fievrrideami.
  • Buhtis ruovttu dávjá ja erenoamážit bajožiid mat dávjá leat anus diekkár go basadanlanjačáhceluoittáhagat, hivssetbeaŋka, uksageavjjat ja gievkkanbeavdi. Dábálaš bassanávdnasat sáhttet geavahuvvot. Geavahuvvon livskkut ja seaŋgagávnnit galget biddjot dalán bassaladdanmašiidnii ja bassojuvvot uhcimus 60 grádas. Geahča maid: Rengjøring under og etter hjemmeisolering.
  • Sii geaguin don dálostalat, galget leat erremis.
  • Sii geaiguin don dálostalat ovttas, galget leat dárkilat giehtahygienain. Lea erenoamáš dehálaš ahte singuin geaiguin don dálostalat ovttas basset ja desinfiserejit gieđaid maŋŋá go guđđet dan lanja (leat ruovttu sirremis) gos don orostalat, ja maŋŋá go leat leamaš duinna oktavuođas dahje dávviriin maid don leat geavahan, ja erenoamážit go vulget stobus eret.