Language Language Language Visning: A A A A A
toppbilde

Nationála rievdadusat koronadoaimmaide

Ráđđehus lea odne, lávvardaga guovvamánu 12.b. mearridan rievdadusaid koronadoaimmaide.

Rievdadusat njoammunsuodjedoaimmaide leat fámus guovvamánu 12.b. 2022, dii. 10

Bajimuš rávvagat álbmot njoammunsuodjái
• Doala buorre giehta- ja gossanhygienas
• Čuovo boahkuhanprográmma
• Testet iežat go leat symptomat. Dál ii leat šat dárbu testehit iežas jus dus eai leat symptomat.
• Jus lea positiiva koronateasta de ávžžuhuvvo ahte rávisolbmot orrot ruovttus njeallje beaivvi.
• Váldde oktavuođa doaktáriin jus leat fuolas iežat dearvvašvuođas dahje du máná.

Ráva riskajoavkkuide ja boahkokeahtes olbmuide
• Jus dus lea riska oažžut duođalaš dávdda koronanjoammumis, fertet ieš árvvoštallat riskka njoammumis ja iežat riska oažžut duođalaš dávdda go leat oktavuođas earáiguin. Dat guoská maid sidjiide geat eai leat boahkuhuvvon.
• Jus dus lea alla riska oažžut duođalaš dávdda fertet don gulaskuddat iežat doaktáriin fertet go don suddjet iežat dakkár áigodagas go lea allanjoammun.
• Eanet riskajoavkkuin koronadávda oktavuođas gávnnat dáppe: helsenorge.no Gaska ja sosiála oktavuohta
• Dál ii leat šat dábálaš ráva doallat 1 mehter gaskka servodagas.
• Jus dutnje lea áiddo boahtán vuoigŋanbohccesymptoma, fertet don doallat gaskka earáide, erenoamážit riskajoavkku olbmuide.
• Alla njoammundeattu oktavuođas nugo dál, fertejit joavkkut ain lea alla riska oažžut duođalaš dávdda, ráddjet lagašoktavuođa loguid.

Njálbmesuodji
• Dál ii leat šat bággu geavahit njálbmesuojit.
• Jus lea oktavuođas olbmuiguin geat leat riskajoavkkuin ja dus leat vuoigŋanbohccesymptomat dahje nuorvvu, fertet don geavahit njálbmesuoji. Geahča geat leat riskajoavkkuin dáppe: helsenorge.no
• Jus don leat riskajoavkkus dahje leat boahkokeahtes, fertet don geavahit njálbmesuoji go leat olbmuid gaskkas dakkár áigodagas go lea allanjoammun, jus lea váttis doallat gaskka earáide.

Testen
• Jus dus leat vuoigŋanbohccesymptoma maid áiddo leat ožžon de fertet testehit iežat koronadávddas.
• Jus dus eai leat symptomat ja orut ovttas gii lea njoammuduvvon, de it dárbbaš testehit iežat.
• Jus don oaččut positiivva iešteasttas ruovttus, fertet don registreret dan gieldda systemii vai sáhttá guorrat njoammuma. Positiiva iešteasta ii registrerejuvvo deike: helsenorge.no, ja ii čájehuvvo koronapássas.
• Jus don it leat ollislaččat boahkuhuvvon, jus dus váilu ealáskahttinearri, fertet don váldit ođđa teastta testenstašuvnnas ja oažžut duođaštusa positiiva ieštestii.
• Ii leat dárbu duođaštus teastta sidjiide geat leat ožžon ealáskahttineari (booster) dahje leat vuođđoboahkohuvvon ja maŋŋá leat ožžon koronadávdda maŋimuš 3 mánu siste.
• Testet iežat go leat symptomat. Mánát mánáidgárddiin ja skuvlamánát eai dárbbaš testehit iežaset. Ii leat šat dárbu testehit iežas jus dus eai leat symptomat.

Sirren
• Jus don njoammuduvvot koronas de ii leat šat gáibádus ahte sirrejuvvot.
• Jus don leat ožžon duođaštuvvon koronanjoammuma fertet don bissut ruovttus 4 jándora dan rájes go symptomat álge dassážii go don leat leamaš olles jándora feber haga. Doala gaskka earáide ruovttus ja geavat njálbmesuoji.
• Mánát vuođđoskuvllas ja nuorabut, eai dárbbaš leat ruovttus njeallje jándora jus sii njoammuduvvojit koronas. Dat mánát galget bissut ruovttus jus sii leat buohcci ja sáhttet mannat skuvlii dahje mánáidgárdái go leat leamaš feber haga 24 diimmu.

Njoammunguorahallan
• Jus don njoammuduvvot koronas de it dárbbaš šat muitalit iežat lagašoktavuođaide njoammuma birra. Skuvllat, mánáidgárddit ja ASTU
• Skuvllat, mánáidgárddit ja ASTU sáhttet čađahit dábálaš doaimma mii čuovvu bajimuš njoammunsuoji álbmot rávvagiid.
• Dál ii leat šat bággu ahte doaibma galgá leat njoammunsuodjefágalaš dohkálaš doaibma covid-19-njuolggadasa čuovvut. Universitehtat, allaskuvllat ja fágaskuvllat
• Universitehtat, allaskuvllat ja fágaskuvllat sáhttet doaibmat dábálaš láhkai mat čuvvot álbmot bajimuš rávvagiid njoammunsuojis.
• Dál ii leat šat bággu ahte doaibma galgá leat njoammunsuodjefágalaččat doahkálaš covid-19-njuolggadusa mielde.

Bargoeallin
• Bargoeallin sáhttá doallat dábálaš doaimma mii čuovvu bajimuš álbmot njoammunsuodjerávvagiid.
• Bargoaddit sáhttet iežat árvvoštallat makkár dárbbut leat eastadit njoammuma ja addit njuolggadusaid iežaset bargiide. Lea dehálaš láhčit diliid bargosajiin vai riskajoavkkuin lea dárbbašlaš njuovžilvuohta.

Lágideamit ja deaivvadeamit
• Lágideaddjit sáhttet doallat normála doaimma ja čuovvut bajimuš álbmot njoammunsuodjerávvagiid.
• Dál ii leat šat gáibádus lágideddjiide man stuorra lágideamit ja deaivvadeamit ožžot leat. Dál ii leat šat gáibádus heivehit gaskkaid oassálastiid gaskka.
• Dál ii leat šat gáibádus ahte doaibma galgá leat njoammunsuodjefágalaš dohkálaš covid-19-njuolggadusa mielde. Njoammunsuodjefágalaš dohkálaš doaibma
• Ráđđehus loahpaha njoammunsuodjefágalaš dohkálaš doaibma gáibádusa vai sáhttá doallat rabas girjerádjosiid, museaid, bingohállaid, bowlinghállaid, vuodjansáliid, lávggodanbáikkiid, sávdnebáikkiid, hoteallavuodjansáliid, lášmmohallanguovddážiid, gávppašanguovddážiid, gávppiid, gálvomeassuid, gaskaboddosaš márkaniid, hervvoštallanpárkkaid, stoahkanbáikkiid, spillenhállaid ja sullasaččaid.
• Diet doaimmat sáhttet doallat normála doaimmaid mat čuvvot bajimuš álbmot njoammunsuodjerávvagiid

Sisa ja olggos mátkkošteapmi
• Ráđđehus lea heaittihan njuolggadusmearriduvvon gáibádusaid sisa mátkkoštemiin Norgii. Dál gustojit dušše dábálaš rávvagat njoammunsuodjaleamis, ovdamearkka dihte testehit dalle go leat symptomat.
• Dál ii leat vel normála dilli máŋgga riikkas. Máŋga riikkas leat čavga ráddjejumit ja njoammunsuodjedoaimmat sidjiide geat áigot mátkkoštit dohko. Mátkkošteapmi olggos sisa Svalbárddas leat sierra gáibádusat
• Lea ain ge testengáibádus go áigu mátkkoštit Svalbárdii. Spiehkastagat dan gáibádusas lea dat geat sáhttet duođaštit ahte sii orrot fásta Svalbárddas dahje leat dievaslaččat boahkuhuvvon dahje leat buohcan koronadávdda.
• Buohkat geat bohtet Svalbárdii galget dattetge covid-19 testehit iežaset 24 diimmu siste go leat joavdan.