Language Language Language Visning: A A A A A
toppbilde

Ođđa njuolggadusat mii guoská njoammunerremii boahtán fápmui 21.12. 21

Lea boahtán njuolggadusrievdadusat erremis olggos testemii ja eará lagaš oktavuođaide mat leat fámus (TISK) 21.12.2021 rájes.

https://www.fhi.no/nettpub/coronavirus/testing/tisk/

Testen

Positiiva riežasteasta ferte duođaštuvvot PCR bokte váldojuvvon testenstašuvnnas.

  • Buohkat geain leat symptomat dahje eahpádus ge covid-19 njoammumis
  • Dássidis testen go skuvllaide/mánáidgárddiide boahtá njoammun dahje eastadeaddji doaibma man dearvvašvuođabálvalus dahká
  • Lagašoktavuođat dasa gii leat njoammuduvvon SARS CoV-2:i:
  • Viessolahtut (dahje sullasaš lahka) geat leat mearriduvvon erremii, leat geatnegahtton testehit iežaset dalán (Ag-jođánisteasta dahje PCR), ja PCR:i 7 jándora maŋŋá lagašoktavuođain. Negatiiva teastta bokte (ieštesten, antigen-jođánisteasta mii váldo dearvvašvuođabargiin dahje PCR) váldon jándor 7:s de sáhttá erren loahpahuvvot.
  • Viessolahtut (dahje sullasaš lahka) geat leat ožžon ealáskahttineari/booster uhcimus vahku dassái, eai dárbbaš leat erremis go gáibiduvvo negatiivateasta: beaivválaččat Ag-jođánisteasttain dahje juohke nuppi beaivve PCR:n gitta 7. jándorii maŋŋá lagašoktavuođa.
  • Viessolahtut (dahje sullasaš lahka) geat leat buohcan covid-19 3 mánu siskkabealde leat olggobealde testema ja errema.
  • Eará lagašoktavuođat badjel 18 jagi geat leat geatnegahtton njoammunerrema sáhttet maŋŋá go leat testen negatiivan 3 jándora maŋŋá lagašoktavuođain loahpahit errema bargoáiggis/skuvlaáiggis (muhto bisuhit astoáigeerrema), ja maŋŋá negatiiva teastta 7 jándora maŋŋá lagašoktavuođain loahpahit errema. Lea dieđusge vejolaš geavahit ieštestema, antigen-jođánisteasta váldojuvvon dearvvašvuođabargiin dahje PCR.
  • Eará lagašoktavuođat vuollai 18 jagi, geaidda ii guoskka erren ávžžuhuvvojit testehit iežaset: Ag jođánisteasta dahje PCR maŋŋá 3 ja 7 jándora. 
  • Buot lagašoktavuođain galgá leat vuollegis testenšielbmá vaikke leat smávva symptomat.

Mánát vuollai 16 jagi eai galgga testejuvvon jus dat orro leamen menddo garra hommá máná testehit.

Geavahanguovlluin daid iešguđet testenvugiin dego antigen-jođánisteasta ja ieštesten, geahča Antigen-hurtigtester. Teastakriteriat: Testkriterier

 

 

Covid -19 njuolggadus § 4i. Gáibádus njoammunerremii

Olbmuin geain leat leamaš lagašoktavuođat, vrd. § 3 vuosttaš oassi, olbmuin geas lea duođaštuvvon njoammuduvvon SARS-CoV-2:s ii eanet go 48 diimmu ovdal go dat geas lea njoammun oaččui vuosttamuš symptomaid njoammumis, dahje testenbottu rájes jus olmmoš lea ožžon symptomaid, galgá leat njoammunerremis 10 jándora maŋimuš lagašoktavuođa rájes.

Olbmuin geain lea errengeatnegasvuohta vuosttaš lađđasa vuolul ja viessolahtut dahje sullasaš lagašolbmot dan njoammuduvvon olbmui, galget testehit iežaset antigen jođánisteasttain dahje PCR-teasttain nu jođánit go vejolaš ja PCR-teasttain jándor 7 maŋŋá lagašoktavuođa. Go lea negatiiva teastaboađus jándor 7:s maŋŋá lagašoktavuođa, sáhttá errema loahpahit. Mánát vuollai 16 jagi eai galgga testejuvvon jus dat orro leamen menddo garra hommá máná testehit.

Olbmuin geain lea errengeatnegasvuohta vuosttaš lađđasa vuolul ja geat eai leat viessolahtut dahje sullasaš lahka sutnje gii lea , sáhttet maŋŋá negatiiva teastabohtosa PCR-teasttas váldon áramus 3 jándora maŋŋá lagašoktavuođa loahpahit errema bargo- dahje skuvlaáiggis. Maŋŋá negatiiva teastabohtosa PCR-teasttas váldon áramus 7 jándora maŋŋá lagašoktavuođa sáhttá erren loahpahuvvot.

Njoammunerren vuosttaš lađđasa maŋŋá ii gusto olbmuide geat lagašoktavuođa bokte leat:

a.

leat buohcan covid-19 3 mánu siste dan rájes go lea sirrejuvvon gitta testenbeaivemearrái,

 

b.

leat ožžon ealáskahttineari uhcimus vahku dassái. Viessolahtut ja sullasaš lahkasat dasa gii lea njoammuduvvon ferte dan lassin testehit iežas beaivválaččat antigen jođánisteasttain dahje juohke nuppi beaivvi PCR-teasttain 7 jándora maŋŋá lagašoktavuođa.

 

c.

leat vuollai 18 jagi ja eai leat viessolahtut dahje sullasaš lahka dasa geas lea njoammun.

Olbmot erremis geaidda bohtet akuhtta vuoigŋanbohcceinfekšuvnnat, feberiin, gosahagain dahje lossa vuoigŋan, galget váldit oktavuođa dearvvašvuođa- ja fuolahusbálvalusain testehan dihtii iežaset.

Olbmot njoammunerremis galget orrut iežaset ruovttuin dahje heivvolaš orostallanbáikkis gos lea vejolaš garvit lagašoktavuođaid earáiguin, sierra lanjain, sierra basadanlanjain ja sierra kievkkaniin dahje boradanfálaldagain.

Olbmot njoammunerremis sáhttet dušše orostallat olggobealde orrunaji jus lea vejolaš garvit lagašoktavuođaid earáiguin earret daiguin geain sii ásset ovttas. Sii geat leat erremis, eai sáhte leat bargosajis gos leat earát, skuvllas dahje mánáidgárddis. Ii leat lohpi geavahit almmolaš fievrruid.

Váhnemat ja mánát njoammunerremis sáhttet leat ovttas errenáigodagas.

 

 

Lagašoktavuohta

Olmmoš rehkenastojuvvo “lagašoktavuohtan” jus:  

  • lea leamaš oktavuođas olbmuin geas lea duođaštuvvon covid-19 njoammun uhcimus go 48 diimmu ovdal go njoammuduvvon oaččui vuosttamuš symptomaid. Jus olbmos geas duođaštuvvo covid-19 njoammun ii oaččo symptomaid dahkkojuvvo njoammunguorahallan testenáiggi rájes.
    JA
  • oktavuohta lea leamaš
    • vuollai guokte mehter gaskkas eanet go 15 minuhta DAHJE 
    • njuolga fysalaš oktavuođas DAHJE 
    • njuolgga guoskan olbmoávdnasiidda.  

Dát ii guoskka dearvvašvuođabargiide geat leat geavahan ávžžuhuvvon suodjebiergasiid.

Geahča maiddái kapihttala njoammunguorahallama birra.

Lagašoktavuođat rehkenastojuvvojit juogo “viessolahtut ja sullasaš lagaš” dahje “muđui lagašoktavuohtan”.