Language Language Language Visning: A A A A A
toppbilde

Covid-19 boahkuid liigeváikkuhus ja ávkeváikkuhus

Dáid beivviid leat ollugat geat ožžot vuosttaš dahje nuppi dosa Covid-19 boahkuin. Ollugiin leat jearaldagat liigeváikkuhusaid birra ja makkár immuvdnareakšuvnnaid sáhttá vuordit boahkuid maŋŋel. Iešguđet báikkiin leat dieđihuvvon iešguđetlágan liigeváikkuhusat Covid-19 boahkuid geažil, earenoamážit nuoraid olbmuin. Dát dagaha dárbbašmeahttun eahpádusa boahkuheapmái.

 

Dieđalaččat ráhkaduvvon

Boahkut leat dieđalaččat ráhkaduvvon standardiserejuvvon njuolggadusaid ja dárkkistemiid olis, ja fertejit ollu lađđasiid čađa ovdal go loahpalaččat dohkkehuvvojit.  Muhto, galgá ráhkkanan ahte sáhttá moadde beaivvi maŋŋel šaddat buohcci, ja muhtumat eambbo buohccit go earát. Muhto dát lea gaskaboddosaččat, ja leat vurdojuvvon reakšuvnnat boahkuid geažil. 

Muhtun boahkuid govvidit buktime eanet liigeváikkuhusaid go earáid. Govviduvvon reakšuvnnat, leat oahppásat, nugo buozanvuođadovdu, feber, oaivebávččas, deahkkebákčasat, lađasbákčasat, bákčasat čuggensajis je. Muhtun boahkut addet garraseamos reakšuvnna vuosttaš dosas, ja unnit nuppi. Eará boahkut sáhttet addit garra reakšuvnna vuosttaš, ja unnit dan nuppi.

Ávkeváikkuhus

Dát leat immuvdnavuogádaga lunddolaš reakšuvnnat, mii lea sávahahtti responsa boahkuide. Dan sáhttá gohčodit boahkuid ávkeváikkuhussan. Ahte erenoamážit nuorra olbmot sáhttet oažžut garra ávkeváikkuhusa lea sin buresdoaibmi nuorra ja garra immuvdnavuogádaga geažil, ja daningo sin immuvdnavuogádat lea ovdáneame. Lea maiddái vejolaš ahte sii geat ožžot garra reakšuvnna boahkuin, sáhtáše šaddat hui buohccit jus sii livčče njoammuduvvon stuorát Covid-19 virusa hivvodagain, almmá boahkuheami haga.

Dehálaš lea deattuhit ahte dát ii mearkkaš ahte vuorrasat, dahje olbmot geat eai dovdda olus reakšuvnna boahkuin, eai oaččo sávahahtti suddjenávkki. Dan sii ožžot! Vuorrasiin, lea nugo ollu eará surggiin, guhkes eallima bokte, guhkit eallinvásáhus. Dát guoská sin immuvdnavuogádahkii nai, mii lea stimulerejuvvon ja ovdánan eanet eallinjagiid bokte go nuorra olbmuin, ja danin eai atte nu garra ávkeváikkuhusaid.

Sáhttá šaddat buohcci

Leage gearggus ahte sáhttá šaddat buohcci moadde beaivvi maŋŋel boahkuheami, ja muhtumat eambbo go earát. Jus lea eahpesihkar leago dát boahkuid geažil, vai lea got juoga eará, dahje jus lea amas liigeváikkuhus, de galgá váldit oktavuođa iežas fástadoaktáriin, dahje váktadoaktáriin, olggobealde fástadoaktára rahpanáiggi. Geavat maiddái FHI neahttasiidduid ja loga boahkuid ja liigeváikkuhusaid birra, doppe gávdnojit ollu buorit dieđut. Dat mii lea dehálaš, lea ahte jus šaddá nu buohcci ahte dábálaččat livččii váldán oktavuođa doaktáriin/váktadoaktáriin, de galgá dahkat dan.

Boahkut addet joavkosuddjema

Mis Norggas lea ovdamunni go sáhttit oažžut boahkuid, ja dan nuvttá. Koronaboahkuid váldoulbmil lea suddjet olbmuid heakkaid ja dearvvašvuođa. Lea dehálaš oažžut boahkuhuvvot doarvái oasi álbmogis vai oažžut joavkoimmunitehta vai birget Covid-19 pandemiijain.

Boahkuiguin oažžu joavkosuddjema! 

Eanet dieđuid gávdná Álbmotdearvvašvuođainstituhta siidduin:

https://www.fhi.no/sv/vaksine/koronavaksinasjonsprogrammet/koronavaksine/

https://www.fhi.no/nettpub/coronavirus/fakta/hvis_du_er_syk_eller_mistenker_at_du_er_smittet_med_koronavirus/?term=&h=1#hvis-du-har-symptomer-etter-koronavaksinasjon