Language Language Language Visning: A A A A A
toppbilde

Vuoruheapmi geain váldo Covid-19 iskkus

 

Vuoruhuvvon dovdomearkkat covid-19 iskosii – FHI rávvemat:

Álbmotdearvvašvuođainstituhtta rávve čađahit SARS-CoV2 iskosiid olbmuin geain lea fáhkka vuoiŋŋahatvuolši feberiin, gosahagain dahje lossavuoigŋamiin, dahje go doavttir vároha dat sáhttá leat covid-19, dáinna vuoruhemiin:

1.     Pasieanttat geat dárbbašit sisačálihuvvot

2.     Pasieanttat/ássit dearvvašvuođaásahusain*  

3.     Dearvvašvuođabálvalusa bargit geat leat lagas oktavuođas pasieanttaiguin** 

4.     Olbmot  badjel 65 jagi geain leat vuollásaš, kronalaš dávddat***

5.     Olbmot geat leat leamaš lagas oktavuođas ovttain duođaštuvvon covid-19 dáhpáhusain.

*Jus pasieanta jápmá fáhkka vuoiŋŋahatdávddain dearvvašvuođaásahusas ja sivva dasa lea amas, de berre dahkkot post morten covid-19 iskkus.
**Bargiid, geat leat lagas oktavuođas pasieanttaiguin, sáhttá nai árvvoštallat iskat go leat gehppes fáhkkatlaš vuoiŋŋahatdávdamearkkat, go dat lea bistán badjel 2 jándora iige gávdno eará jáhkehahtti sivva dasa.  
***Vuollásaš kronalaš dávda dakkárgo váibmo-varrasuotnavihki, kronalaš geahpesdávda, borasdávda ja alla varradeaddu.

 

Dasa lassin berre dáid pasieanttaid geain leat fáhkka vuoiŋŋahatvuolšši dávdamearkkat feberiin, gossamiin dahje lossavuoigŋamiin * árvvoštallat iskat – báikkálaš rávvagat Detnui ja Unjárgii:

1.     Pasieanttat geat leat mátkkoštan olggobealde Nuorta-Finnmárkku, dasa gullet nai pasieanttat geat leat leamašan iskkademiin UNN:s.

2.     Pasieanttain geain lea alla riska njoammudit ollugiid, omd. mánáidgárdebargit, oahpaheaddjit ja buvdabargit.

3.     Oapmahaččat geat eai sáhtte garvit leat oktavuođas riskajoavkkuid olbmuiguin, maiddái olbmuiguin badjel 65 jagi geain leat vuollásaš, kronalaš dávddat ja mánáiguin geain leat vuollásaš, kronalaš dávddat nugo kronalaš geahpesdávda, váibmovihki, sohkardávda dahje hedjonan dávdahehttennávccat.

*Iskan árvvoštallo maiddái gehppes fáhkkatlaš vuoiŋŋahatdávdamearkkain, go dat lea bistán badjel 2 jándora, iige gávdno eará jáhkehahtti sivva dasa.

Eará olbmuide dábálaččat ii fállojuvvo iskkus. Olbmuid dávdamearkkaid haga dábálaččat ii galgga iskat.

 

Errema ja sirrema birra olbmuin geain váldo covid-19 iskkus, geahča:

https://www.fhi.no/nettpub/coronavirus/helsepersonell/hjemmekarantene-og-hjemmeisolering-i-forbindelse-med-covid-19/

Nu viiddis iskkuseavttuiguin, ii leat vejolaš/dárbbašlaš sirret buohkaid geain váldo iskkus, go eatnasiin ii boađe leat covid-19. Ruovttuerren dassážii iskkusvástádus čielgá lea doarvái eatnasiidda. Sin geaid galgá erret leat pasieanttat geain gávdnet covid-19, pasieanttaid geain duođai várohit covid-19 leame, olbmot geat leat sisačálihuvvon dearvvašvuođaásahusaide, dahje gos oktagaslaš árvvoštallama vuođul sáhttá leat jierpmálaš dan dahkat.

Dasa lassin bohtet nationála ja báikkálaš errenmearrádusat olbmuide geat leat mátkkoštan, muhto geain eai leat vuoiŋŋahatdávdamearkkat, sidjiide gusto 14 beaivásaš ruovttuerren, ja iskosa váldin ja sirren lea bákkolaš jus errenáiggis oažžu dávdamearkkaid.

 

Kjell Magne Johnsen

Gieldda váldodoavttir