Language Language Language Visning: A A A A A
toppbilde

Karantenagohččus buot mátkkošteddjiide geat bohtet olggobealde Davvi-Norgga deike

Dál lea dakkaviđe biddjon fápmui karantenagohččus buot mátkkošteddjiide geat bohtet olggobealde Davvi-Norgga deike.

Jus don leat mátkkošteaddji gii boađát olggobealde Davvi-Norgga deike (Nordlándda, Romssa ja Finnmárkku fylkka), de galggat don 14 beaivvi ruovttukarantenii dakkaviđe go boađát Deanu gildii. Eará riikkat, maidda dat maid vuostá mis lea rádji, leat Davvi-Norgga olggobealde.

Deanu gieldda gielddaváldodoavttir lea odne 15.03.20 diibmu 1600 dán gohččosa addán njoammunsuodjalanlága § 4 mielde. Gohčosis ii leat ruovttoluotta váikkuheaddji fápmu ja doaibmá 15.03.20 diibmu 16.00 rájes . Mii mearkkaša don leat gohččojuvvon karantenii jus leat leamaš mátkkis Davvi-Norgga olggobealde dán áigemuttu rájes.

Bargiide geat leat hui dehálaččat nugo čilgejuvvo láhkaásahusa § 2:s mii lea karantena je. birra jus lea mátkkoštan Davviriikkain, ii gula dát gohčus. Dat siskkilda earret eará dearvvašvuođabargiid ja fievrredansuorggi bargiid.

Mii bivdit du dárkilit čuovvut addon rávvagiid vai suddjet hearkkes joavkkuid nugo vuorrasiid, olbmuid geain lea ástmá ja vuoiŋŋahatdávda, olbmuid geain lea borasdávda ja earáid geain lea várra oažžumis Korona-virusa.

Čuovo mielde www.tana.kommune.no ja www.fhi.no dieđuid dáfus.

Maid mearkkaša leat ruovttukarantenas?

  • Biso ruovttus!
  • Ale mana bargui dahje skuvlii
  • Garvve mátkkiid ja ale čuovo almmolaš fievrruid
  • Garvve sosiála oktavuođaid ja báikkiid gos ollu olbmot vánddardit
  • Don sáhtát gávppašit biepmu ja dárbašiid jus it oaččo ovttage eará dan dahkat. Muitte 1 mehtera gaskka eará olbmuide ja giehtabuhtisteami ovdalgo vuolggát ruovttus!

Du báikedoalu miellahtut eai dárbbaš leat karantenas, eambbo go jus dát čálus guoská sidjiide. Ávžžuhuvvo dattetge eanemus lági mielde ráddjet sosiála oktavuođaid.

Leatgo dus jearaldagat Korona-virusa birra? Čuojat 15 55 015.

 

*************************************************************************** 

Dá lea olles mearrádus:
Karantenamearrádus njoammunsuodjalanlága mielde

Bissehan dihte Covid-19 leavvama ja veahkehit doalaheame dárbbašlaš dearvvašvuođa- ja fuollabálvalusaid dahká gielddaváldodoavttir dán mearrádusa 15.03.20 njoammudávddaid eastadanlága § 4-1 viđat lađđasa mielde:

1.     Buohkat geat bohtet Deanu gildii geat leat mátkkoštan 3. čuoggá namuhuvvon guovlluin Norggas, gohččojuvvojit 14 beaivvi ruovttukarantenii go deike bohtet.

2.     Olbmuide geat ožžot dávdda dahje dávdamearkkaid karantenaáigodagas, de gustojit eiseválddiid iešguhtet áiggi gustovaš láidestusat rievdadit karantena erremii.

3.     Mearrádus lea fámus 15.03.20 dáid guovlluide: Olles riikii lulábealde Nordlándda fylkka.

o    Veaháš bottu orusteapmi dáid guovlluid girdihápmaniin ii adno leat guovllus orrumin.

Mearrádus biddjo fápmui dakkaviđe 15.03.20 rájes dii. 16.00 ja gusto dassážii ođđa mearrádus dahkko.

Gielddaváldodoavttir ávžžuha maiddái garvit mátkkoštemiid gielddaráji olggobealde, jus fal ii leat áibbas dárbbašlaš.

 

Spiehkastatmearrádusat:

  • Mátkkošteaddjit geain eai leat dávdamearkkat sáhttet mátkkoštit plánejuvvon orrunbáikái, muhto berrejit mátkkošteamis doallat nu guhkes gaskka eará olbmuide go vejolaš.
    • Mátkkošteaddjit dávdamearkkaiguin galget dakkaviđe erremii, eaige galgga geavahit almmolaš fievrruid.
  • Vuddjiide ja bargiide, geat fievrredit olbmuid ja gálvvuid, addo spiehkastus dán mearrádusa karantenagáibádusas, muhto buozanvuođas gustojit nationála karantena ja isolašuvdna láidestusat. Dát guoská maiddái bargiide geat dárbbašuvvojit fievrredeami čađaheapmái.
  • Doaimmaid jođihangottit lea biddjon DSB meroštallama listui mas doaimmat mat leat dehálaččat servodahkii ožžot lobi spiehkastagaid addit iežaset čoavddabargiide go dat lea áibbas dehálaš bisuhit dohkálaš doaimma dehálaš servodatfunkšuvnnain.
    • Earret eará addo spiehkastus áibmoambulánsabargiide geaid sin bargoaddi árvvoštallá sáhttet leat operatiiva bálvalusas.

 

Rievttálaš vuođđu

Njoammudávddaid eastadanlága § 4-1 viđat lađas addá gielddaváldodoaktára, gielddastivrra báikkis, láhkavuođu bidjat johtui iešguđet doaibmabijuid hoahppoáššiin go lea dárbu eastadit oppalaš várálaš njoammudávddaid dahje eastadit ahte dat leavvá álbmogis. Guoskevaš doaibmabijuid oaidná mearrádusa vuosttaš lađđasa bustávain a rájes e rádjái.

Vuođđogáibádusat bidjat johtui doaibmabijuid § 4-1 mielde ovdanboahtá njoammudávddaid eastadanlága § 1-5:s mas čuožžu: "Njoammudávddaid eastadandoaimmain lága mielde galgá leat čielga medisiidnafágalaš vuođušteapmi, leat dárbbašlaš njoammudávddaid eastadeami geažil ja leat ulbmillaš ollislaš árvvoštallama vuođul. Njoammudávddaid eastadandoaimmaid johtui bidjan galgá deattuhit eaktodáhtolaš searvama sus dahje sis geaidda doaibmabidju guoská. Bággodoaimmaid ii galgga atnit go áššemálle ja dilálašvuođaid mielde muđui boahtá leat beare eahpegorálaš dahku."

Mii čujuhit maiddái Dearvvašvuođa- ja fuolahusdepartemeantta mearrádussii beaiváduvvon 13.02.20 mii lea Láhkaásahus karantena je. birra go lea leamaš mátkkošteami olggobealde Davviriikkaid.

 

Vuođuštus

Covid-19 leat duođalaš leavvama oppalaš várálaš njoammudávddas mii sáhttá oažžut duođalaš dearvvašvuođaváikkuhusaid ollu olbmuide. Máilmmi dearvvašvuođaorganisašuvdna lea cealkán dávdda lea pandemiijan ja duođalaš dáhpáhussan mas lea mearkkašupmi internationála álbmotdearvvašvuhtii.

Dearvvašvuođadirektoráhtta mearridii 12.03.20 viiddis doaibmabijuid hehttet Covid-19 leavvama ja veahkehit bisuheame dárbbašlaš dearvvašvuođa- ja fuollabálvalusaid. Dás daddjo earret eará::

“Dearvvašvuođadirektoráhtta háliida sisriikkalaš fievrredeapmi galgá doaibmat eanemus dábálaččat, muhto mii ávžžuhit nannosit buohkaid garvit astoáiggemátkkiid. Mii ávžžuhit buohkaid garvit dárbbašmeahttun mátkkiid (sihke sisriikkas ja olgoriikkas), garvit almmolaš fievrruid jus dan sáhtát, garvit eará báikkiid gos álkit boađát earáid lahka, garvit lagas oktavuođa earáiguin.”

Covid-19 epidemiijas lea iešguđet lávdan otne Norggas. Álbmotdearvvašvuođainstituhtta lea cealkán ahte epidemiija dál lea mannan ođđa muddui, gos ii šat nagot identifiseret njoammungáldu buohkaide geat buohccájit. Dát mielddisbuktá ahte buot njoammundilálašvuođaid ii šat sáhte guorrat ruovttoluotta olgoriikii. Čáhcesullos suohkanis lea njoammundeaddu ain vuollin, ja sáhttá jáhkkit ahte buot oahpes njoammundilálašvuođaid sáhttá guorrat dohko gos bohtet. Gielddaváldodoavttir oaidná mearrideaddjin geahpidit njoammundeattu Finnmárkku olggobealde. Gieldda dehálaš servodatfunkšuvnnaide bohtet leat earenoamáš hearkkit viiddis epidemiijas. Gieldda dearvvašvuođa- ja fuollabálvalusas lea ráddjejuvvon kapasithta áimmahuššat ollu buhcciid, ja lea guhkes geaidnu lagamus buohccevissui. Duođalaš buhcciid šaddá doalvut ambulánsagirdiin dahje helikopteriin buohccevissui.

 

Gielddaváldodoavttir oaidná dán mearrádusa lunddolaš čuvvosiin Álbmotdearvvašvuođainstituhta rávvagiin, ja Dearvvašvuođadirektoráhta nationála mearrádusain. Dálá dilis lea dárbu eastadit ja hehttet covid-19 leavvama, ja lea mearrideaddji jođánit bidjat doaibmabijuid johtui. Doaibmabijut adnojit dárbbašlažžan sihke suddjen dihte hearkkes joavkkuid ja bisuhit dárbbašlaš kapasiteahta dearvvašvuođabálvalusas.

Gielddaváldodoavttir árvvoštallá ahte njoammudávddaid eastadandoaimmas lea medisiidnafágalaš vuođušteapmi, dat lea dárbbašlaš njoammudávddaid easttadeami geažil ja vai bisuha doarvái njoammudávddaid eastadankapasitehta gielddas ja dearvvašvuođa- ja fuollabálvalusas. Doaibma árvvoštallojuvvo danin leat riekta ja ubmilaš ollislaš árvvoštallama vuođul.

Gielddaváldodoavttir árvvoštallá njoammudávddaid eastadandoaimmat addet servodatlaš ávkki mii lea stuorábut go čuozahusaid ja hehttehusaid maid dat buktá sidjiide geaidda doaibma guoská. Eaktodáhtolaš searvan lea deattuhuvvon árvvoštallamis.

 

Gieldda váldodoavttir Kjell Magne Johnsen, 15.03.2020 dii 16.00